30x
in je recht

Kenners in de bres voor jouw basisrechten

 

logo kleinerJe hebt recht op privacy, vrije meningsuiting en bescherming bij geweld. Je hebt recht op onderwijs, op degelijke werkomstandigheden en om te gaan en staan waar je wilt. In 30 artikelen geeft de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens jou het recht om mens te zijn. Toch zijn die rechten 70 jaar na de ondertekening nog altijd geen evidentie – zelfs niet bij ons. Daarom zet ABVV-Metaal dit jaar de schijnwerpers op elk van de 30 artikelen. Dat doen we samen met Vlaamse voorvechters van de mensenrechten.
30 keer in je recht is een blogreeks die je doet stilstaan bij je basisrechten. Praktijkgericht, intrigerend en actueel.
Abonneer je op de blog of volg #30xinjerecht via ABVV-Metaal op Facebook en Twitter.

 

Art. 15 - Een ieder heeft het recht op een nationaliteit

Het recht om te bestaan voor de wet (artikel 6) hangt vaak samen met het recht op een nationaliteit. Een nationaliteit is immers in veel situaties een noodzakelijke voorwaarde om te bestaan voor de wet. Mensen die ‘apatride’ zijn – door omstandigheden niet over een nationaliteit beschikken – vertoeven in een vacuüm om hun rechten ten volle uit te oefenen.

Lees meer...

Art. 20 - Het recht op vrijheid van vreedzame vereniging en vergadering

De vorige blogposts hebben duidelijk gemaakt dat mensenrechten ontstaan zijn vanuit het collectief trauma uit de Tweede Wereldoorlog om zo een politiek systeem te creëren dat zichzelf controleert. Maar er is meer: mensenrechten zijn ook een politiek project dat streeft naar een wereld waar iedereen de mogelijkheid krijgt om een waardig leven op te bouwen. Mensenrechten zijn gebouwd op het principe van solidariteit en moeten dat principe mee waarmaken en beschermen.

Lees meer...

Art. 18 - Het recht op vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing is een mensenrecht dat ons uitdaagt

Het recht op vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing is een mensenrecht dat ons uitdaagt. Of je nu deze of gene religie aanhangt, agnost bent of ongelovig, je hebt het recht om die identiteit ten volle te beleven. Tegelijk moet je dat ook van anderen aanvaarden. Dat is niet altijd eenvoudig, zeker niet in een omgeving waar er een hele waaier aan zo’n identiteiten opduiken.

Lees meer...

Art. 27 - Je hebt het recht om te genieten van kunst en wetenschap

 

“Om vooruitgang te realiseren, moeten we streven naar iets dat net buiten ons bereik ligt. Al was het maar dat we verlangen naar een leven met meer waardigheid en compassie dan de wreedheid, paranoia, hebzucht, corporatisme of narcisme waarmee we ons meestal bezighouden en waarvoor we zo makkelijk een uitleg voor vinden.” Het pleidooi voor verbeelding dat de Zuid-Afrikaanse dichter Breyten Breytenbach hier houdt is niet groots en meeslepend, toch is het politieker dan het op het eerste gezicht lijkt. In zijn openingstoespraak tot ARTerial, een conferentie over het dynamiseren van de Afrikaanse kunstensector in 2007, voegde Breytenbach er nog aan toe dat “de noodzakelijke morele verbeelding die kunstenaars aanbrengen in de samenleving acties en uitdrukkingen zijn van creativiteit die altijd de macht en de pretenties van othodoxie uitdagen en ondermijnen.”

Lees meer...

Art. 17 - Je hebt recht op eigendom en niemand mag je bezittingen zonder goede redenen afnemen

Op een gemiddelde vakbondsvergadering is het wellicht makkelijker iemand te vinden die ‘eigendom is diefstal’ wil roepen dan iemand die het universele mensenrecht op eigendom wil verdedigen. Het eerste is weliswaar een erfenis van het anarchistische communisme, niet meteen de voorkeurstrekking bij vakbonden, maar het scandeert zo lekker en als iemand het op de gevel van een grote bank spuit, is applaus zijn deel.

Lees meer...

Art. 26 - Je hebt recht op onderwijs dat gericht is op de volle ontwikkeling van de menselijke persoonlijkheid en op de versterking van de eerbied voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden

Bij de voorbije onderhandelingen voor een nieuwe Vlaamse Regering werd er hard om gebikkeld: de bevoegdheid om ons onderwijs mee vorm te geven. Wat er in scholen en andere onderwijsstructuren gebeurt, is dan ook van cruciaal belang, zowel voor het leven en de ontwikkeling van elk individu, als voor de gemeenschap en samenleving als geheel.

Lees meer...

Art. 12 - Je hebt recht op privacy: op bescherming als iemand je lastig valt, je brieven opent of kwaad van je spreekt

Privacy is hip dezer dagen. Het is zelfs bijna een hol modewoord geworden. Dagelijks vinken we blindelings hokjes aan die betrekking hebben op onze privacy, en vertellen overheden en bedrijven ons dat ze bekommerd zijn om onze privacy. We zouden bijna vergeten dat het om een fundamenteel recht gaat. Wat is dat dus, dat recht op privacy? En is het vandaag nog relevant?

Lees meer...

Art.25 - het recht op alles wat nodig is om ervoor te zorgen dat je niet ziek wordt, geen honger hebt en een dak boven je hoofd hebt

“Thomas en Kelly wonen samen met hun moeder Ria in het huis van Ria’s nieuwe vriend. Hun huis is ongeschikt verklaard. De twee andere broers zitten op internaat en in een voorziening van de jeugdhulp. Daarvoor zaten ze in verschillende opvanghuizen voor dak- en thuislozen, verspreid over Vlaanderen. Ze moesten telkens veranderen van school. Er zijn schulden en te weinig geld om een woning te huren." 

Lees meer...

Art. 24 - Je hebt recht op rust en op eigen vrije tijd, met inbegrip van een redelijke beperking van de arbeidstijd, en op periodieke vakanties met behoud van loon

Vakantie is een verre reis … naar huis

Ik dacht even: “dit is de zoveelste bijdrage in de reeks rond mensenrechten, het is misschien een geschikt moment om er even tussenuit te knijpen.” Iedereen heeft die behoefte wel eens: de wekker niet horen, de trein missen, de dag skippen, een weekje er tussenuit. Vakantie nemen, met andere woorden. En de opdracht voor deze bijdrage gaf daar alle aanleiding toe: ‘Artikel 24 van de Universele verklaring voor de Rechten van de Mens

Lees meer...

Art. 11 - Je bent onschuldig tot je schuld bewezen is; je hebt het recht om je te verdedigen tegen beschuldigingen

In haar elfde artikel benadrukt de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens de noodzaak van het vermoeden van onschuld. Dit vermoeden houdt in dat burgers in strafzaken het voordeel van de twijfel krijgen tot het tegendeel bewezen is voor een onafhankelijke rechtbank. Het principe lijkt misschien zo evident dat het overbodig geworden is. Toch blijft het wel degelijk een belangrijke rol spelen.

Lees meer...

Art. 21 - Je hebt recht om deel te nemen aan de politiek van je land

Op 14 oktober 2018 waren er gemeenteraadsverkiezingen. Op 26 mei Vlaamse, federale en Europese verkiezingen. Een groot deel van de bevolking ging twee keer naar de stembus. Toch bleven 1,3 miljoen Vlaamse burgers elke keer thuis: kinderen en jongeren hebben geen stemrecht. Nochtans zegt artikel 21 van het UVRM dat je als mens het recht hebt om deel te nemen aan de politiek van je land. 

Lees meer...

Art. 10 - Als je terecht moet staan, moet dat in het openbaar gebeuren

Artikel 10 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens gaat over eerlijke strafprocessen. Als het gerecht je vervolgt, hoort de rechtszaak eerlijk en openbaar te gebeuren, en moet de rechtbank onafhankelijk en onpartijdig zijn. Dat een rechtbank onpartijdig en onafhankelijk moet zijn, ligt voor de hand. Maar maakt het echt uit dat een strafzaak in principe publiek is?

Lees meer...

Art. 23 - Je hebt recht op werk in het beroep dat je zelf kiest. Je hebt ook recht op een rechtvaardig loon voor je werk. Mannen en vrouwen moeten voor hetzelfde werk evenveel betaald worden

Niemand stelt het recht op een rechtvaardig loon voor werk vandaag in vraag. Hoe zou je ook een onrechtvaardig loon kunnen goedpraten? In de praktijk ligt dat moeilijker, want hoe bepaal je wat een rechtvaardig loon is voor een job? En hoe rechtvaardig zijn de grote verschillen in loon tussen de ene job en de andere? Dat illustreert de bekende vergelijking tussen vuilnismannen en bankiers.

Lees meer...

Art. 9 - Het verbod op willekeurige arrestatie, detentie of verbanning

Volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens mag niemand onderworpen worden aan willekeurige arrestatie, detentie of verbanning. Dit betekent dat aanhouding, gevangenneming of uitwijzing maar toegestaan is in bepaalde omstandigheden. De wettelijke normen en procedures moeten gevolgd worden en de beslissing tot aanhouding, opsluiting of uitwijzing moet de individuele redenen die aanleiding geven tot de aanhouding, opsluiting of uitwijzing vermelden. De betrokkene moet de redenen kennen waarom hij van zijn vrijheid beroofd werd.

Lees meer...

Art. 8 - Je hebt recht om hulp van een rechter te vragen, als je vindt dat je volgens de wetten van je land niet goed wordt behandeld.

Mensenrechten zijn formeel vastgelegd in mensenrechtenverdragen en worden concreter in nationale wetgeving. Wie vindt dat zijn rechten geschonden worden, kan naar de rechter stappen. De rechter beoordeelt de klacht, weegt die af tegen argumenten van de tegenpartij en neemt een beslissing. Een onafhankelijke rechterlijke macht is een noodzakelijk sluitstuk om mensenrechten af te dwingen.

Lees meer...