de voorzitter

De Voorzitter gaat de dialoog aan. Het gedacht van Georges De Batselier.

 

Automobiel ook elders onder druk

Het is nog maar een paar maanden geleden dat onze auto-industrie de zoveelste klap te verwerken kreeg. Opel-Antwerpen kreeg tegen elke economische logica in het nieuwe model (opvolger van de Astra) niet toegewezen. Dankzij het voortreffelijke Europese syndicale optreden binnen de GM-groep en dankzij een voorbeeldige ABVV-Metaaldelegatie binnen het bedrijf, werd uiteindelijk een dubbele buit binnengehaald. Er is een nieuwe toekomst voor Opel-Antwerpen (met voorlopig twee nieuw toegewezen modellen en in 2009 hopelijk een derde), maar de fabriek is ook afgeslankt. Voor de afvloeiing van 1861 arbeiders is er echter een uitstekend sociaal akkoord onderhandeld. Natuurlijk volgt er dan altijd kritiek. Voor sommigen is de werkzekerheid niet groot genoeg; in de publieke opinie schreeuwen anderen moord en brand over de té hoge gouden handdrukken.
Soms is het goed om voorbij onze grenzen te kijken, om beter te zien wat we ondanks alles gerealiseerd hebben. Zaterdag 15 september bijvoorbeeld liep in de Verenigde Staten een vierjarige collectieve arbeidsovereenkomst af bij Ford, General Motors en Chrysler. De United Autoworkers (UAW) kozen General Motors uit als hoofddoelwit. Als ze daar een akkoord zouden bereiken, zouden de andere twee wel volgen. Na acht weken onderhandelen bleef een akkoord echter uit. Centraal stond de ziekteverzekering: de medische kosten van alle actieve arbeiders, gepensioneerde werknemers en hun familieleden worden nu betaald door de constructeurs. Het gaat om meer dan één miljoen personen, waarvan de meesten op pensioen zijn. De totale verplichtingen voor verwachte gezondheidsuitgaven wordt geschat op 90 tot 110 miljard dollar, dat komt neer op 1.200 tot 1.500 dollar per auto. De ‘Big Three' willen nu verlost worden van de ziekteverzekeringsverplichtingen. Ze stellen daarom voor om een trust op te richten – een Voluntary Employees' Beneficiary Association (VEBA) – die door de vakbond zou worden beheerd. De fabrikanten zouden er al hun verzekeringsverplichtingen in onderbrengen en een eenmalige financiële injectie geven.

De constructeurs speelden het spel zeer hard. Ze dreigden met een verhuizing van de Amerikaanse autoproductie naar het buitenland. Iedereen realiseert zich dan ook dat het de belangrijkste onderhandelingen in meer dan een generatie zijn. Op het moment dat we dit edito schrijven is er nog steeds geen akkoord. De UAW leek bereid te zijn om te praten over trust, beheerd door de vakbonden, dat de ziektekosten moet dekken. (Een zelfde systeem werd ook reeds onderhandeld door de “United Steelworkers” bij Goodyear.) Maar de gesprekken blokkeerden op de garanties die de UAW vroeg voor de arbeiders die zouden blijven werken bij GM na de voor volgend jaar voorziene herstructurering. (De uitkomst over deze cruciale onderhandelingen kan men vinden op www.abvvmetaal.be.)

Het is die lijn die de delegatie van ABVV-Metaal ook steeds aangehouden heeft: een akkoord over herstructurering en kostenbesparing, maar enkel als er werkzekerheid is.  In Antwerpen is dat gelukt; de UAW vecht er op dit moment nog voor. Er is nu medegedeeld dat er meer kandidaat-vertrekkers (brugpensioen en gouden handdrukken) dan plaatsten zijn, zoals ook al het geval was bij Volkswagen-Vorst. Na alles wat de arbeiders hebben meegemaakt is dat goed te begrijpen. Bovendien is er ook nog eens de politieke onzekerheid: gaat de nieuwe regering ons een Generatiepact-bis opsolferen? Dat er zoveel vertrekkandidaten zijn, toont aan dat we een goed sociaal akkoord hebben onderhandeld. Maar ook het andere mag niet vergeten worden, zeker in deze moeilijke tijden voor de automobielindustrie: voor de resterende arbeiders en hun gezinnen is er werkzekerheid! Dat was onze inzet en we hebben woord gehouden.

Herwig Jorissen
Voorzitter

En de arbeider hij werkte voort...

De vakantie is voorbij. Traditioneel is het een periode waarin politiekers allerhande stoere persinterviews geven. Vandaag blijven die achterwege. Ze sparen hun stoere verklaringen voor de regeringsonderhandelingen, met als gevolg dat we meer dan 80 dagen na de federale verkiezingen nog altijd geen (oranje – blauwe)  regering hebben. Met alle gevolgen van dien.

In mei 2008 zouden immers de sociale verkiezingen moeten doorgaan. Voor de vakantie waren de sociale partners echter nog steeds verdeeld over de vertegenwoordiging van de werknemers in de kleine en middelgrote ondernemingen. Minister van Werk Van Velthoven wilde zijn verantwoordelijkheid opnemen (een KB was klaar om ondertekend te worden), maar premier Verhofstadt vond dit geen dossier voor een regering van lopende zaken en dus weer de hete aardappel doorgeschoven naar de volgende regering. Alleen is er nog altijd geen volgende regering om knopen door te hakken. Dus moeten – in het kader van een goed bestuur – de sociale partners het zelf doen. Waarmee de oranje blauwe onderhandelaars nog voor ze een regering gevormd hebben al de kant kiezen voor de patroons en tegen de werknemers. Want de vakbonden staan voor de verscheurende keuze: of nu toegeven op de vertegenwoordiging van de werknemers in de KMO's of, als de patroons voet bij stuk houden, uitstel van de sociale verkiezingen. Want tijd speelt in ons nadeel als we willen dat de verkiezingen in 2008 doorgaan. Wellicht zal men in de Groep van Tien volgende week tot een akkoord komen. Waarschijnlijk zullen de volgende sociale verkiezingen gewoon volgens de oude spelregels doorgaan en wordt ondertussen zo snel mogelijk gepraat  over nieuwe regels bij de verkiezingen van 2012.

De politiek werkt misschien niet (of tenminste toch niet voor de werknemers), de arbeider zelf werkt – gelukkig – wel voort. Want dat was een ander feit ergens weggemoffeld op de binnenpagina's van de kranten deze zomer.  Uit een studie van het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics blijkt dat de Belgische arbeiders tot de meest productieve van de wereld behoren. Per gewerkt uur creëren Belgische arbeiders 56,1 dollar / 40,6 euro toegevoegde waarde. Alleen de Noren doen beter (vooral dankzij de oliesector). In een gelijkaardig onderzoek van de Internationale Arbeidsorganisatie die de productiviteit op jaarbasis onderzocht staan we op de vierde plaats (de VS staan op één omdat men er veel meer uren werkt dan in Europa).

Maar sociale democratie voor arbeiders die er voor zorgen dat onze economie verder groeit, is blijkbaar geen echte kopzorg voor de politici. Iedereen is dus gewaarschuwd.

Herwig Jorissen
Voorzitter

En nu volle kracht vooruit

Het woord van de Voorzitter verschijnt gedrukt als edito in de Nieuwe Werker. De laatste zin van de derde paragraaf (cursief) zult U echter tevergeefs in de Nieuwe Werker zoeken. Ze is "per vergissing" uit ons edito verdwenen.

De verkiezingen zijn voorbij. Het kondigde zich aan als moeilijke verkiezingen, het zijn desastreuze verkiezingen geworden voor de progressieven in dit land  en voor de socialistische partijen in het bijzonder. Zowel de Sp-a als de PS zijn afgestraft door de kiezers. Of we dat nu onterecht vinden of niet. De feiten zijn er. Het komt nu aan de partij toe om in eerste instantie een evaluatie te maken van de uitslag en er de nodige lessen uit te trekken.

Sommige van onze syndicale kandidaten hadden misschien op een betere uitslag gehoopt. We denken echter dat ze het goed gedaan hebben. Zeker als nieuwe kandidaten in een verkiezing waarin de partij slecht scoort. De opdracht “meer arbeiders in het parlement” is misschien niet helemaal geslaagd. Maar één arbeidster is alvast verkozen: onze ABVV-Metaal délégue, Meryame Kitir, met meer dan 12.000 stemmen. Op haar schouders rust nu de zware verantwoordelijkheid om de stem van de kleine man en vrouw, die ook in de Sp-a, de laatste jaren al te veel in de verdrukking is geraakt, luid en duidelijk te laten klinken. We wensen haar dan ook proficiat met haar verkiezing en veel succes met haar mandaat. En ze weet dat ze alvast op de steun van ABVV-Metaal kan blijven rekenen.

Een slechte verkiezingsuitslag betekent ook dat de partij er (wellicht) niet zal bij zijn in de volgende regering. Wij denken dat diegene (ook in de vakbond) die al te makkelijk gezegd hebben dat het geen verschil maakt of de socialisten in de regering zitten of niet, van een koude reis zullen thuiskomen. Zoals de Amerikanen moesten ervaren dat er wel degelijk een verschil was tussen Gore en Bush. Zo zullen de arbeiders en burgers van dit land het ook ervaren dat er wel degelijk verschil is tussen rooms-blauw of een regering met rood. We zijn benieuwd of het ACV even strijdbaar zal zijn als ze dat was tegen paars. We vonden het alvast opmerkelijk dat na het initiatief van minister Vanvelthoven om de nodige schikkingen te treffen om de sociale verkiezingen te laten doorgaan en de opmerkelijke interventie van de eerste minister om dit te blokkeren, het ACV zweeg als vermoord.

Bij al deze kommer en kwel mogen we echter één positief punt niet vergeten. Extreem-rechts heeft opnieuw een nederlaag geleden. Het VB is misschien nog niet verslagen, maar trappelt in ieder geval ter plaatse. In vergelijking met de verkiezingen van 2003 gaan ze nog vooruit (maar zelfs minder dan ze zelf verwacht / vooropgesteld hadden), maar in vergelijking met de Vlaamse verkiezingen van 2004 en de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 gaan ze duidelijk en soms hard achteruit.

Het zijn geen tijden waarin we onze kunnen permitteren om moedeloos te zijn. Meer dan ooit zullen we de belangen van onze arbeiders moeten verdedigen. Het is aan de socialistische beweging in zijn geheel om te tonen wat we waard zijn en hoe zeer we nodig zijn. De volgende afspraak zijn de sociale verkiezingen.

Herwig Jorissen
Voorzitter

Prettige vakantie

De vakantiemaanden zijn weer daar. Tijd om de batterijen op te laden. Onze parlementairen zijn ingezworen. Maar het is niet omdat men in en om de Wetstraat probeert een nieuwe regering op poten te krijgen, dat het syndicale leven stil ligt. Alleen al in de metaal heeft het gebrand bij (*):

  • Trebos Duferco
  • Otis
  • Nexans
  • Cogebi
  • Volvo Parts
  • Faurecia
  • Rano
  • Opel

Kleine of herstructureringen, kleine of grote ongerustheden. Opel haalt met zijn duidzendtallen makkelijk de koppen van de kranten en alle politieke en media aandacht. De anderen heel wat minder. Nochtans zijn de zorgen voor de arbeiders en hun families even groot. Prettige vakantie kan dan cynisch klinken, maar het is niet minder gemeend.

We zullen volle batterijen nodig hebben. Niet alleen om deze en andere strijden verder te zetten. Niet alleen omwille van de sociale verkiezingen die in 2008 (misschien / hopelijk ) zullen doorgaan. Maar ook omdat we na de vakantie misschien met een rooms-blauwe regering zullen zitten. Vanzelfsprekend leven we in andere tijden, maar de herinneringen aan de vorige rooms-blauwe (Martens – Gol) regering zijn niet  geruststellend. Zelfs de christelijke arbeidersbeweging laat dezer dagen al horen dat ze hier geen remake van willen. En zonder de socialisten verliezen de blauwen wel heel vlug hun sociale kant. We zijn nog geen maand na de verkiezing en Verhofstadt kiest bij de organisatie van de sociale verkiezingen al opnieuw onvoorwaardelijk de kant van de patroons. Electrabel verhoogt de aardgasprijzen met 20% en de VLD vindt eigenlijk dat we Electrabel gewoon hun gang moeten laten gaan of toch niet te veel stokken in de wielen moeten steken. Zoals de Freddy Willockx in de Standaard zei “We zullen genoeg pijnpunten duidelijk kunnen maken. En het ACW ermee confronteren”. Als we dachten dat de belangen van de arbeiders geschaad werden,  zijn we hard geweest voor de paarse regering, ook al zaten onze vrienden in die regering. Denk maar aan het generatiepact of het dossier van de logistiek. We zullen even consequent optreden tegen een rooms-blauwe regering. En met Willockx hopen we dat de groene collega's dezelfde consequentie zullen opbrengen.

De riem mag er dus nu voor de metallos een beetje af, om hem daarna terug aan te spannen. Het worden belangrijke maanden en met de sociale verkiezingen in het verschiet wordt het een belangrijk syndicaal jaar. Het is aan ons om het tij te keren en om België en Vlaanderen terug rood te kleuren.

Herwig Jorissen
Voorzitter

Arbeiders in het parlement

De verkiezingen zijn achter de rug en de kaarten grondig geschud. Vlaanderen (en eigenlijk België) heeft paars afgestraft en tegen links gekozen. De komende periode zullen de socialistische en ook de andere progressieve partijen de nodige tijd moeten nemen om te analyseren wat de oorzaken hiervan zijn. We moeten dat grondig doen, maar ook rustig. En daarbij niet te hoog van de toren blazen. Want achteraf is het altijd makkelijk om je gelijk te bewijzen.

Er was de oproep om meer arbeiders in het parlement te krijgen. Het hadden er natuurlijk meer mogen zijn, maar één iemand is alvast verkozen: Meryame Kitir (ABVV-Metaal Ford Genk). Een ding is in ieder geval duidelijk. We zullen in de komende periode best wat  arbeiders in het parlement kunnen gebruiken. Parlementariërs die weten wat het is om elke dag aan de band te staan, die weten wat een herstructurering betekent, die weten wat het is om je job te verliezen, omdat ze het zelf meegemaakt hebben.

Vlak voor de federale verkiezingen lanceerde Paul Soete, de baas van de metaalpatroons, de discussie over de hoge ontslagvergoedingen. Hij nam afstand van de absurd hoge ontslagvergoedingen die managers soms krijgen. Dat pleit voor hem. Alleen was de context waarin hij dat deed minder neutraal. De aanleiding waren immers de ontslagpremies zoals ze voor onze arbeiders onderhandeld waren bij Volkswagen (en straks misschien bij Opel). Dat benadeelt, volgens Agoria, het investeringsklimaat. Hij vraagt zelfs een wettelijk initiatief ter zake (een maximum begrensing voor ontslagpremies bv. 1 jaar). In een zelfde adem vraagt hij ook dat de bescherming van de afgevaardigden herbekeken zou worden. Het is toch eigenaardig  dat hoge ontslagpremies voor managers, bedienden en kaderleden al jaren zondermeer passeren, maar als arbeiders eindelijk eens een ontslagpremie zoals deze van de bedienden onderhandelen is het land ineens te klein. Bovendien is niets onrechtvaardiger dan de lat gelijk leggen, voor wie niet gelijk is. Het jaarinkomen van een doorsnee manager is nu eenmaal van een andere orde dan het inkomen van een arbeider.

Om op zulke dingen te letten is een vertegenwoordiging van arbeiders in het parlement meer dan welkom. Maar er zijn ook andere thema's waar arbeiders de broodnodige syndicale dimensie aan de parlementaire discussie kunnen toevoegen: het arbeiders-bedienden statuut, de vergrijzing en de evaluatie van het generatiepact, het behoud van onze sociale zekerheid, de vertegenwoordiging in de KMO's,...

Er is dus meer dan werk aan de winkel voor arbeiders die de stap willen / kunnen zetten naar het parlement en de senaat. Uitdagingen genoeg, aan hen en aan ons om het waar te maken.

Herwig Jorissen
Voorzitter