de voorzitter

De Voorzitter gaat de dialoog aan. Het gedacht van Georges De Batselier.

 

(Ongewenst) Thuis met Kerstmis. Gelukkig nieuwjaar.

Op deze pagina van de Werker vinden jullie een lijst van bedrijven die tijdens de lange eindejaarsperiode van december en januari tijdelijke werkloosheid hebben ingevoerd (of zullen invoeren). Het is een lange lijst die goed is voor meer dan 40.000 arbeiders en ongetwijfeld niet volledig zal zijn. Wellicht hebben we een aantal bedrijven over het hoofd gezien of vergeten (we verontschuldigen ons alvast bij de betrokken arbeiders). Bovendien zijn er vast en zeker heel wat bedrijven bijgekomen in de korte tijdspanne tussen het opmaken van de lijst en de publicatie in de Werker. Het houdt immers maar niet op.

Wie de lijst overloopt, zal al snel begrijpen dat onze industrie de komende maanden zo goed als stil zal komen te liggen. Zoals onze hoofdafgevaardigde bij ArcelorMittal Gent zei naar aanleiding van de aankondiging in zijn bedrijf:  “In de maand december is er elk jaar wel iets minder productie dan normaal, maar een bijna volledige sluiting van de fabriek, dat hebben we nog nooit meegemaakt”. Ronny Schatteman werkt al vijfendertig jaar bij ArcelorMIttal (voorheen Sidmar). Dit hebben we nog nooit meegemaakt.

ACB;  ACE, Acoustic Extrusion; Aertssen Kranen; Aleris, Aliplast; Alliance Dhooge; Alliance International; Alro Dilson Alural; Amis = On; ArcelorMittal Gent; ArcelorMittal(ALZ);  Atlas Copco Airpower; Baltimore, Bekaert Zwevegem;  Bekaert Hemiksem; Bekaert engineering; Bekaert Lanklaar; Benteler; Betafence;  Bosal; Brose; Cable Print;  Campine; Caterpillar Distribution; C-Mac; Clametal ; Cogebi; Coil; Comet; Connectronics (Ieper en Poperinge);  Con-Pac;  Continental; Coor Service Management; Culobel; Daf; Dana; Decosteel; Delta Light; De Meyer;  Disteel; DME; Donne Logistics Packing; Duferco Trebos; Duracell Bateries; Dymo; Esselte; Etabim; ESP,  Etna = Aquasecurity; Euromold;Exel OYJ; Faurecia, Femont; FLS; FMC; Ford Genk; Galloo; Galva Gent, GE Power, Giesen; General Motors; Gilbos; Gondella; Greif; Havells-Sylvania; Het Zuiden; Holvrieka; Honda ; Hormann; ICO (ACPC), Inergy; Inofer ;Int.VAN; Isocab, Isringhausen, Janssens, Jonckheere subcontracting; Johnson Controls; Joris Ide; Kranen Michielssens;  Lamifil; Lapauw; Mariasteen;  Maxibel; MC Syncro; Mercedes, Metafox; Minit; Multiboard; Multiser Flanders; Ned Coat; Noble; N.Scheldewerg; Nyrstar; Pack to Pack  ; Parts en components;  Pedeo, Pedeo TECHN; Pentair;  Philips Brugge; Philips; Picanol; Plastal; PMC;  Press & Plat; PSS; Pullmaflex; Robberechts; Robert Bosch; ROB Montagebedrijf;  Rogers; Rubbens, Samsonite; Sapa; Sadef; SAS Gent; Sedac; Shetron-Sobemi; Sigmetal; SKT; Somati ; Soval; Stas;  Stewal; Stokota; Structuplas; TBP; Team industries;  Teamtec; Tenneco Desteldonk Tenneco Sint Truiden; TI Group;  Tower; Turbo's Hoet Parts; TYCO; Umicore;  Vandewiele;  VCST; VDL ; Veer; Villeroy en Boch; Volvo Cars, Volvo Parts, Volvo Trucks; Vyncolit; Waak; Welders; WEMA,  Westlandia; Willems

Achter deze lange lijst van bedrijven schuilen de handen en gezichten van de arbeiders en arbeidsters die het slachtoffer zijn van deze wild om zich heen slaande economische crisis. Zij zullen de komende dagen, weken en maanden geconfronteerd worden met een zeer reële loonsinlevering. Wie tijdelijk werkloos wordt, krijgt 60 of 65% van een geplafonneerd loon van 1900 euro. Via de Fondsen van Bestaanszekerheid krijgt een arbeider in onze sectoren een bijkomende compensatie van 5,5 tot 9,5 euro per dag. Het gemiddeld loon van een arbeider bedraagt op dit moment ongeveer 2200 euro. Dat betekent dat hij al vlug zo'n twee keer inlevert: eenmaal op het geplafonneerd loon en eenmaal op het uitbetaalde percentage.

Gelukkig zijn we erin geslaagd in een aantal van onze sterkere bedrijven om voor de arbeiders een nog gunstiger regime te bedingen. Dat was heel recentelijk het geval bij Nyrstar. Daar gaat alles dicht tot de helft van volgend jaar en werd over een looncompensatie bij de werkloosheidsvergoeding onderhandeld: tot de 36ste dag werkloosheid in dagdienst een extra uitkering van vijftien euro per dag, in ploegendienst twintig euro per dag en vanaf de 37ste dag werkloosheid stijgt de extra werkloosheidsuitkering naar 17 euro en 34 euro. Zo zien we hetzelfde bij General Motors in Antwerpen waar is overeengekomen om de loonsverhoging van 1% op 1 januari niet door te voeren, maar in een fonds voor economische werkloosheidsdagen te steken. Daardoor moet het mogelijk worden om het financiële leed te verzachten dat wordt veroorzaakt door de vele dagen van economische werkloosheid.

Toch betekent tijdelijke werkloosheid voor de overgrote meerderheid een zeer grote hap in het gezinsbudget, temeer daar we vandaag spreken over arbeiders die gedurende weken om economische redenen op de dop staan en gedurende weken een deel van hun netto-inkomen derven (het verlies voor arbeiders die werken in ploegendienst of in de nachtdienst is vanzelfsprekend nog groter). Vandaar eiste ABVV-Metaal in haar noodplan voor de industrie dringend de nodige maatregelen om dit koopkrachtverlies tegen te gaan. Voor ons waren verschillende richtingen mogelijk, waaronder de verhoging van het begrensd loon of van het uitbetaalde percentage. Zonder ons uit te spreken over een algehele appreciatie van het interprofessioneel akkoord, stellen we vast dat we belangrijke zaken verwezenlijken in de voorstellen die nu op tafel liggen. De verhoging van het loonplafond naar 2200 euro en van het percentage met eventueel 10% kan zorgen voor een extra inkomen van 400 euro per maand. Rekening houdend met het bijzonder fiscale regime spreken we niet meer van een koopkrachtverlies, maar behoudt men grotendeels zijn koopkracht. Laat ons hopen dat de regering deze maatregelen nu ook wil uitvoeren.

Het is een lange lijst, maar gelukkig (nog) geen lijst van bedrijven met sluitingen en afdankingen (al wordt ook die lijst langer en langer). Toch weten we dat de hardste klappen waarschijnlijk nog zullen volgen. De OESO voorspelt voor volgend jaar een mingroei van 0,1 procent, de Nationale Bank houdt het (voorlopig) op 0,2 procent en de KBC-studiedienst spreekt zelfs van 0,5 procent. Volgens diezelfde studiedienst zou de werkloosheid stijgen tot 555.000 en zal de werkgelegenheid zakken met 20.000 jobs. De Nationale Bank is iets optimistischer en verwacht een daling van 8000 jobs. Hoe dan ook zullen jobs verloren gaan. Zoveel is zeker. Ondertussen durft niemand te voorspellen hoelang deze recessie zal aanhouden. Stilletjes hoopt men dat, net zoals in de jaren 80 en 90, de malaise beperkt blijft tot een jaar en dat de economie toch weer een beetje zal aantrekken in de tweede helft van 2009. Een aantal van onze industriële sectoren zal zeker in de klappen delen. Daarom vroegen we maanden geleden al een noodplan voor de industrie. Laat ons hopen dat elkeen (regering, sociale partners, werkgevers) zijn koelbloedigheid bewaart en zijn verantwoordelijkheid zal dragen.

Wat voor velen misschien een wensdroom is, dreigt nu voor een groot deel van onze arbeiders een nachtmerrie te worden: (ongewenst) thuis met Kerstmis. Laat ons daarom elkaar, zonder cynisme, een gelukkig nieuwjaar wensen. Meer dan ooit zal het nodig zijn.

Herwig Jorissen
Voorzitter

Als alle arbeid precair wordt, wordt werk koopkracht

  • Cumerio wil een van de vijf productielijnen sluiten – 64 jobs staan op de helling
  • Nyrstar Balen wil de productie met 28 procent terugschroeven – de productieverlaging gaat gepaard met tijdelijke economische werkloosheid
  • Ford Genk kondigt zes bijkomende werkloosheidsdagen aan - de productie wordt vanaf 1 januari volgend jaar met 218 eenheden teruggeschroefd naar 1128
  • DME wil overgaan tot het collectief ontslag van 14 medewerkers
  • De 400 arbeiders van Continental Teves zijn voor ongeveer een kwart tijdelijk werkloos
  • Bij Aleris Aluminum zijn 1000 van de 1500 werknemers economisch werkloos - aan de tijdelijke werkkrachten is medegedeeld dat hun contract wellicht niet zal worden verlengd
  • Arcelor SSC Benelux (het vroegere Disteel Cold) wordt bijna volledig getroffen door tijdelijke werkloosheid
  • Bij Baltimore Aircoil worden in december de interim- en tijdelijke contacten niet verlengd
  • ArcelorMittal Gent legt hoogoven vervroegd stil
  • Noble International Genk ziet zich door de dalende vraag gedwongen om over te gaan tot collectief ontslag om het volcontinu productieregime om te vormen naar een drieploegenstelsel - hoeveel banen gemoeid zijn met de herstructurering is nog niet bekend
  • Bij ArcelorMittal Gent zullen de komende weken bijna alle arbeiders technisch werkloos zijn - alle investeringen worden voorlopig  bevroren: zo'n 180 werknemers bij onderaannemers worden hierdoor getroffen
  • DAF kondigt een verdere productiedaling aan tot 170 cabines per dag: voorlopig zonder verdere gevolgen voor de tewerkstelling
  • ArcelorMittal schrapt 30 tijdelijke banen in Genk.

Op het moment dat deze Werker in de bus valt zijn de onderhandelingen voor een Interprofessioneel Akkoord volop bezig. Iedereen realiseert zich dat het moeilijke onderhandelingen zullen worden (evenals de sectorale onderhandelingen die zullen volgen). Onze onderhandelaars wacht dan ook een moeilijke taak, maar we hebben er vertrouwen dat ze het maximaal mogelijke uit de kan zullen halen. De economische situatie is echter grondig gewijzigd: van financiële crisis  naar economische crisis, van een kleine economische groei naar voorspellingen van een nulgroei. En er gaan al stemmen op die ervoor waarschuwen dat we voor een langdurige recessie staan.

De lijst waarmee we nu al een paar maanden telkens opnieuw ons edito beginnen is het levende bewijs. Het is een lijst die concreet illustreert wat veertien dagen economische recessie betekent in onze sectoren. Op deze pagina kunt U ook lezen welke ravage de crisis aanricht in de automobielsector. Misschien is in de automobiel wel het meest sprekende voorbeeld te vinden van hoe de situatie gewijzigd is. Iets meer dan een jaar geleden waren de arbeiders bij Opel Antwerpen ongerust over de toekomst, aangezien ze de strijd om de nieuwe Astra intern (onterecht) hadden verloren. Vandaag is men in diezelfde fabriek ongerust over wat er zou gebeuren indien General Motors, de moedermaatschappij, failliet zou gaan. In de media wordt vandaag openlijk gespeculeerd over het faillissement van de ‘Big Three' in de Amerikaanse automobielsector (GM, Ford en Chrysler). Dat is de aard van de crisis waarin we zijn terechtgekomen. Het is een crisis die eerst de ‘zwaksten' hard trof (de uitzendkrachten, de tijdelijke krachten) en daarna de vaste kern in de bedrijven op het lijf viel door de massale opstoot van tijdelijke werkloosheid en het koopkrachtverlies dat daarmee gepaard gaat.  En daar komen nu de jobs zelf in gevaar. In economische tijden waarin alle arbeid precair dreigt te worden, wordt Werk koopkracht.

Herwig Jorissen
Voorzitter

Wanneer eindelijk één werknemersstatuut voor arbeiders en bedienden?

  • Volvo Trucks: nog eens 200 banen verdwijnen door de dalende vraag naar vrachtwagens
  • DAF Trucks schroeft de productie terug: 750 jobs, vooral tijdelijke, worden bedreigd
  • Bij Volvo Parts Gent sneuvelen 17 jobs van uitzendkrachten
  • ArcelorMittal Gent voert gemiddeld één à twee dagen per week economische werkloosheid in; - Ford Genk vermindert de dagproductie en voert extra dagen tijdelijke werkloosheid in
  • General Motors Antwerpen voert extra dagen tijdelijke werkloosheid in
  • Nyrstar schrapt de komende 24 maanden 205 banen
  • Philips Turnhout: sinds begin dit jaar is er tijdelijke werkloosheid en er werd nu beslist om 160 tijdelijke contracten niet te verlengen ... 

De lijst van bedrijven die worden getroffen door tijdelijke werkloosheid en / of herstructureringen wordt – erg genoeg – steeds langer. We mogen dan ook terecht vrezen dat dit nog maar het begin is, dat de echte fall-out ten gevolge van de financiële of kredietcrisis nog moet komen. Daarom vroeg ABVV-Metaal aan de regeringen in dit land om een noodplan ter bescherming van onze industrie en van onze arbeiders.  Daarom vragen we dat de regeringen zich evenveel inzetten voor al de getroffen en gedupeerde werknemers, als voor de banken.

Als arbeiders de grootste slachtoffers zijn van de huidige crisis, dan heeft dat meerdere oorzaken. Maar een van de oorzaken is het feit dat het voor een patroon nu eenmaal goedkoper is om een arbeider dan een bediende te ontslaan. De verklaring hiervoor is dat wij, als een van de weinige landen in de beschaafde wereld, nog steeds het onderscheid kennen tussen het arbeiders- en bediendestatuut, dat gebaseerd is op het zogezegde onderscheid tussen handen- en hoofdarbeid. Iedereen weet dat dit onderscheid te gek is voor woorden en totaal niet meer overeenkomt met de (economische) realiteit. Het is een onderscheid dat beledigend en discriminerend is voor de arbeiders.

De verontwaardiging over de gouden parachutes voor de topmannen van de banken was voor VBO en UNIZO de aanleiding om ineens ook de opzegtermijnen van de bedienden in vraag stellen. Ze deden dat onder het mom van ‘als je een wet wil maken die niemand discrimineert, kan je niet anders'. ABVV en ACV hebben terecht verontwaardigd gereageerd op deze doorzichtige demarche van de patroons. Beide dossiers hebben immers niets met elkaar te maken. Maar de discriminatie tussen arbeiders en bedienden is en blijft wel een realiteit. Hopelijk wordt het misplaatste optreden van de patroons niet gebruik om het dossie rnog maar eens aan de kant te schuiven. Misschien kan men tijdens de komende interprofessionele onderhandelingen eindelijk eens deze discriminatie een halt toeroepen en stoppen met inventarissen, tijdslijnen, werkgroepen,... . En als we het zelf niet kunnen, dan moeten anderen het maar voor ons doen. Want wij zijn het gewend geraakt om aan het lijntje te worden gehouden, wat niet wil zeggen dat we het ook niet een heel klein beetje beu zijn.

ABVV-Metaal is en blijft een fervent voorstander van één werknemersstatuut. Niet omdat we denken dat zo'n statuut ineens alle problemen zal oplossen. Maar wel omdat het onderscheid tussen de zogenaamde hoofdarbeid van de bedienden en de zogenaamde handenarbeid van de arbeiders discriminatie in stand houdt. En voor die discriminatie moeten de arbeiders elke dag opnieuw cash betalen.

Herwig Jorissen
Voorzitter

In de huidige crisis wordt alle arbeid precair

  • Ford Genk verlaagt productie met 218 stuks tot 1128 voertuigen per dag. De impact op de werkgelegenheid is nog niet gekend. Eind dit jaar lopen de contracten af van ruim 1.000 tijdelijke werkkrachten
  • Staalfabrieken wekenlang dicht: in Gent (vroeger Sidmar) blijft de impact van de crisis voorlopig 'beperkt' tot een afwisselend regime van werkdagen en werkloosheidsdagen - in Genk (bij het vroegere ALZ) ligt de productie eind dit jaar gedurende vier opeenvolgende weken stil - in Seraing sluit een van de hoogovens voor minstens drie maanden - ook Duferco sluit tijdelijk meerdere sites in Wallonië
  • Bij het aluminiumbedrijf Aleris worden alle tijdelijke contracten na hun looptijd niet verlengd. 42 arbeiders en 8 bedienden zullen op zoek moeten naar een andere job. Bovendien wordt de productie stilgelegd tijdens de kerstperiode
  • Staalbedrijf Trebos Duferco trekt de geplande werkloosheid van twee dagen per week op naar drie dagen per week
  • Er is economische werkloosheid bij het elektronicabedrijf JST in Kampenhout en zonwering- en poortenfabrikant Harol in Diest
  • Opel Antwerpen sluit drie dagen extra 

Ook al daalde de werkloosheid in Vlaanderen in oktober tot het laagste peil in 25 jaar (169362 werklozen of 2,4 % minder dan in oktober van vorig jaar), toch is de daling veel minder sterk dan in het voorbije jaar. Stilaan wordt de economische crisis - sluitingen, herstructureringen, minder uitzendarbeid, stopzetting tijdelijke contracten, meer tijdelijke werkloosheid - zichtbaar in de statistieken. Vlaams minister van Werk Frank Vandenbroucke verwacht dan ook dat in november de totale werkloosheid in Vlaanderen zal stijgen, zoals dat in oktober al het geval was voor de mannen (+ 1,3 %).

Uit cijfers van de RVA is bovendien gebleken dat de Belgische bedrijven vorige maand een kwart meer aanvragen hebben ingediend voor tijdelijke werkloosheid om economische redenen dan in september 2007. Het aantal aanvragen in de industrie steeg met 5 174 of van 24 658 naar 29832. Ook dat is geen nieuws voor ons. Tijdens bestuursbijeenkomsten zijn de bedrijven waar er geen beroep wordt gedaan op tijdelijke werkloosheid of waar er geen einde wordt gemaakt aan het werk van uitzendkrachten of tijdelijke contracten, stilaan in de minderheid aan het geraken.

Er is een tijd voor alles, dat hebben we hier al dikwijls betoogd. We hebben de laatste maand aangedrongen op een noodplan voor onze industrie, voor een werknemersstatuut, voor een opzegpremie voor de tijdelijke werknemers / uitzendkrachten en om ook voor hen een begeleiding naar een nieuwe job te voorzien (wat nu wettelijk niet voorzien is) en om dringend iets te doen aan het koopkrachtverlies van de arbeiders die worden getroffen door tijdelijke werkloosheid.

Samen met de Europese en de Internationale Metaalbond voeren we al heel het jaar actie tegen de precarisering van de arbeid. In deze crisis waren de precaire werknemers de eerste grote slachtoffers (de uitzendkrachten / de tijdelijke werknemers) daarna kwamen de vaste werkkrachten onder druk te staan (tijdelijke werkloosheid / herstructurering). De industrie werd als eerste zwaar getroffen. Maar niemand moet zich daarover illusies maken: na de industrie komen ook de dienstverlenende sectoren onder druk te staan. In de huidige crisis wordt stilaan alle arbeid(ers) kwetsbaar. Er is een tijd voor alles. De tijd om concreet te handelen en om een antwoord te bieden op de reële noden van de arbeiders is nu.

Herwig Jorissen
Voorzitter

Sterke akkoorden zijn de beste garanties voor de arbeiders

  • Bij DAF wordt een productiedaling aangekondigd: de jobs van tijdelijke werknemers lopen gevaar
  • 250 jobs bedreigd bij Volvo Cars in Gent
  • Minder werk bij ArcelorMittal in Gent
  • Nachtploeg Opel opgeschorst vanaf begin 2009 

Ondertussen woedde de financiële crisis en gingen / gaan de beurzen dag na dag in het rood. De kathedralen van het kapitalisme bleken ordinaire goktenten te zijn, waar met het kapitaal van de arbeiders gespeeld werd. Nu de zeepbel implodeert moeten de overheden wereldwijd bijspringen. Moet publiek geld de private sector redden. Als men weet dat in 2007 40% van de totale bedrijfswinsten in de Verenigde Staten uit de financiële sector kwamen (in 1980 was dat nog maar 10%), dan weet men ook dat diezelfde overheden moeilijk anders kunnen. De banken gijzelen immers de wereldeconomie. 

Dat is het drama dat zich dreigt te voltrekken. De kredietcrisis die uitdeint naar de industriële sectoren. Agoria erkende dat, de herstructureringen in de autoassemblage niet te na gesproken, 2007 een topjaar voor de technologische industrie in ons land. Niet alleen de bedrijfsinkomsten stegen  (+6,8%) ook de werkgelegenheid (zij het in mindere mate +1,9%). De gemiddelde winst bedroeg 4,8%, wat het hoogste peil was in jaren. Zelfs de eerste helft van 2008 was nog relatief goed. En dat zeggen wij niet, dat zegt Agoria, de patroonsfederatie. In de tweede helft van 2008 vertraagde de groei en men verwacht dat ze in 2009 helemaal stilvalt. Bijna de helft van de bedrijven voelt nu reeds de impact van de kredietcrisis en één derde verwacht gevolgen op korte termijn: een dalend consumentenvertrouwen, een terugval in de bestellingen, uitstel van investeringsprojecten, .... plus de impact op de financiering van hun activiteiten. Bestellingen die dalen, kredieten voor investeringen die duurder worden en energiekosten die stijgen. Agoria verwacht dat daardoor volgend jaar ongeveer 3000 jobs zullen verdwijnen, ofwel ruim één porcent  van de totale werkgelegenheid.

We merken het nu al. Er gaat geen dag voorbij of er is wel een bericht over een herstructurering, productievermindering, tijdelijke werkloosheid,... De lijst is al veel te lang en wordt elke dag langer (op onze website www.abvvmetaal.be vind je alle dagen het laatste nieuws).

Wat geldt voor de bedrijven geldt natuurlijk ook voor de arbeiders en hun gezinnen. Ook voor hen stijgen de uitgaven en de kosten en de energieprijzen en voor hen is er al te dikwijls gene overheid om geld toe te schieten. Daarom ook dat de komende interprofessionele en sectorale onderhandelingen zo belangrijk zijn. Samen met ons indexsysteem is het de enige echte garantie voor de werknemers. Al de rest is een zeepbel, zo is gebleken. Alleen hebben wij het zeepsop betaalt, terwijl de anderen lustig de bellen bliezen.

We hebben meer één keuze: de onderhandelingen moeten slagen. De werknemers hebben de afgelopen weken en dagen te veel wakker moeten liggen over wat er met hun hard verdiende spaargelden zou gaan gebeuren. De sociale partners moeten hen de zekerheid bieden die ze elders niet vonden.

Er is een tijd voor alles, de tijd voor onderhandelingen is nu.

Herwig Jorissen
Voorzitter